فصل اول: مالیات بردرآمد املاک- شامل مواد قانونی 52 الی 80

ماده 52
ماده 52 – درآمد شخص حقیقی یا حقوقی ناشی از واگذاری حقوق خود نسبت به املاک واقع در ایران پس از کسر معافیت‌های مقرر در این قانون‌ مشمول مالیات بر درآمد املاک می‌باشد.[1]
1. به موجب ماده ( 17 ) قانون اصلاح موادی از قانون مالیات­های مستقیم، مصوب 1380/11/27 ، تبصره ذیل ماده ( 52 ) قانون حذف شد.

ماده 53
ماده ‌ 53 – درآمد مشمول مالیات املاکی که به اجاره واگذار می­ گردد عبارت است از کل مال‌الاجاره، اعم از نقدی و غیر نقدی، پس از کسر بیست و پنج ‌درصد ( 25 %) بابت هزینه‌ها و استهلاکات و تعهدات مالک نسبت به مورد اجاره.
درآمد مشمول مالیات در مورد اجاره دست اول املاک مورد وقف یا حبس بر اساس این ماده محاسبه خواهد شد.
در رهن تصرف، راهن طبق مقررات این فصل مشمول…

ماده 54
ماده 54 – درآمد اجاره بر اساس قرارداد اعم از رسمی یا عادی مبنای تشخیص مالیات قرار می‌گیرد و در مواردی که قرارداد وجود نداشته باشد یا از ارائه آن خودداری گردد و یا مبلغ مندرج در آن کمتر از هشتاد درصد ( 80 %) ارقام مندرج در جدول املاک مشابه تعیین و اعلام شده توسط سازمان امور مالیاتی کشور باشد و نیز درمورد ماده ( 54 مکرر ) این قانون، میزان اجاره ­بها بر اساس جدول اجاره امل…

ماده 54 مکرر
ماده 54 مکرر- هر واحد مسکونی واقع در کلیه شهرهای بالای یکصدهزار نفر جمعیت و کلیه شهرهای جدید [1] که به استناد سامانه ملی املاک و اسکان کشور موضوع تبصره ( 7 ) ماده ( 169 مکرر) این قانون، در هر سال مالیاتی در مجموع بیش از 120 روز ساکن یا کاربر نداشته باشد به عنوان خانه خالی شناسایی شده و به ازای هر ماه بیش از زمان مذکور، بدون لحاظ معافیت‌های تبصره (1)

ماده 55
ماده 55 ـ هرگاه مالک خانه یا آپارتمان مسکونی‌، آن را به اجاره‌ واگذار نماید و خود محل دیگری برای سکونت خویش اجاره نماید یا از خانة سازمانی که کارفرما در اختیار او می‌گذارد استفاده کند دراحتساب درآمد مشمول مالیات این فصل میزان مال‌الاجاره‌ای که به ‌موجب سند رسمی یا قرارداد می‌پردازد یا توسط کارفرما از حقوق وی کسر و یا برای محاسبة مالیات حقوق تقویم می‌گردد از کل ‌مال ‌الاجارة دریافتی او…

ماده 56
ماده 56 – حذف شد. [1]
[1] به موجب ماده ( 20 ) قانون اصلاح موادی از قانون مالیات­ های مستقیم، مصوب 1380/11/27 ، ماده ( 56 ) قانون حذف شد.
ماده 57
ماده 57 – در مورد شخص حقیقی که هیچ‌گونه درآمدی ندارد تا میزان معافیت مالیاتی درآمد حقوق موضوع‌ ماده ‌( 84 ) این قانون از درآمد مشمول مالیات سالانه مستغلات از مالیات معاف و مازاد طبق مقررات این فصل مشمول مالیات می ‌باشد. مشمولان این ماده ‌ باید اظهارنامه مخصوصی طبق نمونه‌ ای که از طرف سازمان امور مالیاتی کشور تهیه خواهد شد به اداره امور مالیاتی محل وقوع ملک تسلیم و ا…

ماده 58
ماده 58 – حذف شد. [1]
1. به موجب ماده ( 22 ) قانون اصلاح موادی از قانون مالیات­ های مستقیم، مصوب 1380/11/27 ، ماده ( 58 ) قانون حذف شد.

ماده 59
ماده 59 [1] – نقل و انتقال قطعی املاک به مأخذ ارزش معاملاتی و به نرخ پنج درصد ( 5 %) و همچنین انتقال حق واگذاری محل به مأخذ وجوه دریافتی ‌مالک یا صاحب حق و به نرخ دو درصد ( 2 %) در تاریخ انتقال از طرف مالکان عین یا صاحبان حق مشمول مالیات می‌ باشد.
‌ تبصره 1 – چنانچه برای مورد معامله ارزش معاملاتی تعیین نشده باشد، ارزش معاملاتی نزدیکترین محل مشابه مبنای…

ماده 60
ماده ‌ 60 – حذف شد. [1]
1. به موجب ماده ( 11 ) قانون اصلاح موادی از قانون مالیات­ های مستقیم، مصوب 1371/02/07 ، ماده ( 60 ) قانون حذف شد.

ماده 61
ماده 61 ـ در مواردی که انتقال ملک در دفاتر اسناد رسمی انجام ‌نمی‌شود نیز ارزش معاملاتی ملک طبق مقررات این فصل درمحاسبة مالیات ملاک عمل خواهد بود و به طور کلی برای املاکی‌که ارزش معاملاتی آنها تعیین نشده ارزش معاملاتی نزدیکترین ‌محل مشابه مناط اعتبار می‌باشد.

ماده 62
ماده 62 – حذف شد. [1]
1. به موجب ماده ( 11 ) قانون اصلاح موادی از قانون مالیات­ های مستقیم، مصوب 1371/02/07 ، ماده ( 62 ) قانون حذف شد.

ماده 63
ماده 63 ـ نقل و انتقال قطعی املاکی که به صورتی غیر از عقد بیع انجام می‌شود به استثنای نقل و انتقال بلاعوض که طبق مقررات ‌مربوط مشمول مالیات است مشمول مالیات نقل و انتقال قطعی ‌املاک برابر مقررات این فصل خواهد بود و چنانچه عوضین‌، هر دو ملک باشند هریک از متعاملین به ترتیب فوق مالیات نقل و انتقال ‌قطعی مربوط به ملک واگذاری خود را پرداخت خواهند نمود.

ماده 64
ماده 64 [1] و [2] – تعیین ارزش معاملاتی املاک بر عهده کمیسیون تقویم املاک می‌باشد. کمیسیون مزبور موظف است ارزش معاملاتی موضوع این قانون را در سال اول معادل دو درصد ( 2 %) میانگین قیمتهای روز منطقه با لحاظ ملاکهای زیر تعیین کند.
این شاخص هر سال به میزان دو واحد درصد افزایش می­یابد تا زمانی­ که ارزش معاملاتی هر منطقه به بیست درصد ( 20 %) میانگین قیمتهای روز املاک ب…

ماده 65
ماده 65 ـ نقل و انتقال قطعی املاک که در اجرای قوانین و مقررات اصلاحات ارضی به عمل آمده و یا خواهد آمد و واحدهای ‌مسکونی از طرف شرکت‌های تعاونی مسکن به اعضای آنها مشمول ‌مالیات موضوع این فصل نخواهد بود.

ماده 66
ماده 66 ـ در صورتی که انتقال‌ گیرنده دولت یا شهرداریها یا موسسات وابسته به آنها بوده و همچنین در مواردی که ملک به ‌وسیلة اجرای ثبت و یا سایر ادارات دولتی به قائم مقامی مالک ‌انتقال داده می‌شود چنانچه بهای مذکور در سند کمتر از ارزش ‌معاملاتی باشد در محاسبة مالیات موضوع مادة (59) این قانون ‌بهای مذکور در سند به جای ارزش معاملاتی هنگام انتقال حسب ‌مورد ملاک عمل قرار خواهد گرفت.

ماده 67
ماده 67 ـ فسخ معاملات قطعی املاک براساس حکم مراجع‌ قضایی به‌ طور کلی و اقاله یا فسخ معاملات قطعی املاک در سایر موارد تا شش ماه بعد از انجام معامله به‌عنوان معاملة جدید مشمول ‌مالیات موضوع این فصل نخواهد بود.

ماده 68
‌ماده 68 – املاکی که در اجرای ماده ‌( 34 ) اصلاحی قانون ثبت اسناد و املاک مصوب مرداد ماه 1320 و اصلاحات بعدی آن به دولت تملیک می‌شود از پرداخت مالیات نقل و ‌انتقال قطعی معاف است. [1]
1. با توجه به قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375/03/01 ، در متن فوق عبارت «ماده 34 اصلاحی قانون ثبت اسناد و ا…

ماده 69
ماده 69 – اولین انتقال قطعی واحدهای مسکونی ارزان و متوسط قیمت که ظرف مدت ده سال از تاریخ تصویب این قانون مطابق ضوابط و ‌قیمت‌هایی که وزارتخانه‌های راه و شهرسازی [1] و امور اقتصادی و دارایی تعیین می‌ نمایند احداث و حداکثر در مدت یک سال از تاریخ انقضای مهلت‌ اجرای برنامه احداث که حسب مورد توسط وزارت راه و شهرسازی یا شهرداری محل تعیین می ‌شود منتقل گردد از پرداخت مالیات بر ن…

ماده 70
ماده 70 – هرگونه مال و یا وجوهی که از طرف وزارتخانه‌ها و موسسات و شرکت‌های دولتی و یا شهرداریها بابت عین یا حقوق راجع به املاک و اراضی برای ‌ایجاد و یا توسعه مناطق نظامی یا مرافق عامه از قبیل توسعه یا احداث جاده، راه‌آهن، خیابان، معابر، لوله‌کشی آب و نفت و گاز، حفر نهر و نظایر آنها به‌ مالک یا صاحب حق تعلق می­گیرد یا به حساب وی به ودیعه گذاشته می‌شود از مالیات نقل و انتقال موضوع ا…

ماده 71
‌ماده ‌ 71 – زمین‌هایی که از طریق اسناد عادی معامله گردیده است در موقع تنظیم سند رسمی به نام خریدار قیمت اعیانی احداث‌شده وسیله‌ خریدار در محاسبه منظور نخواهد‌شد مشروط بر این‌که موضوع مورد تأیید مراجع ذیصلاح‌ دولتی یا محاکم قضایی یا شهرداری محل که ملک در محدوده آن واقع است حسب مورد قرار گرفته باشد. [1]
1. به موجب ماده ( 27 ) قانون اصلاح موادی از قان…

ماده 72
ماده 72 – در مواردی‌که پس از پرداخت مالیات از طرف مودی معامله انجام نشود اداره امور مالیاتی مربوط مکلف است بنا به درخواست مودی و تأیید‌ دفتر اسناد رسمی مربوط، مبنی بر عدم ثبت معامله ظرف پانزده روز از تاریخ اعلام دفتر اسناد رسمی مالیات وصول‌شده متعلق به معامله انجام نشده را‌ از محل وصولی جاری طبق مقررات این قانون مسترد دارد. حکم این ماده در مورد استرداد مالیات­های مربوط به ح…

ماده 73
ماده 73 – حذف شد. [1]
1. به موجب ماده ( 11 ) قانون اصلاح موادی از قانون مالیات ­های مستقیم، مصوب 7/ 2/ 1271 ، متن ماده ( 73 ) قانون حذف شد.

ماده 74
ماده 74 – در مورد املاک با عنوان دستدارمی یا عناوین دیگر که حسب عرف محل در تصرف شخصی است چنانچه متصرف تمامی حقوق خود ‌نسبت به ملک را به دیگری منتقل نماید انتقال مزبور مشمول مالیات نقل و انتقال قطعی املاک برابر مقررات این فصل می‌ باشد. همچنین در مورد درآمد ‌حاصل از واگذاری سایر حقوق مربوط به این نوع املاک متصرف از نظر مالیاتی مانند مالک حسب مورد مشمول مالیات مربوط خواهد بود و در مو…

ماده 75
ماده 75 – از نظر مالیاتی مستأجرین املاک اوقافی اعم از این­که اعیان مستحدثه در آن داشته یا نداشته باشند نسبت به عرصه مشمول مقررات این‌ فصل خواهند بود.
‌تبصره ‌ 1 – در محاسبه مالیات این‌گونه مودیان تاریخ اجاره به‌جای تاریخ تملک منظور خواهد شد.
‌تبصره ‌ 2 – حکم این ماده در مواردی که ملک توسط مستأجر واگذار می‌شود مانع اجرای تبصره‌ (…

ماده 76
ماده ‌ 76 – در مواردی که نقل و انتقال موضوع ماده ‌( 52 ) این قانون حسب مورد مشمول مواد ( 59 ) یا ( 77 ) باشد، وجه دیگری بابت مالیات بر درآمد نقل و انتقال مزبور مطالبه نخواهد شد. [1]
1. به موجب بند 14 ماده واحده قانون اصلاح قانون مالیات­های مستقیم، مصوب 1394/04/31 ، متن ماده ( 76 ) قانون اصلاح ­شد.
ماده 76 – در موارد…

ماده 77
ماده 77 – درآمد اشخاص حقیقی و حقوقی ناشی از ساخت و فروش هر نوع ساختمان حسب مورد مشمول مقررات مالیات بردرآمد موضوع فصول چهارم و پنجم باب سوم این قانون خواهد بود.
تبصره ‌ 1 – اولین نقل و انتقال ساختمان‌های مذکور علاوه بر مالیات نقل و انتقال قطعی موضوع ماده ‌( 59 ) این قانون مشمول مالیات علی‌الحساب به نرخ ده درصد ( 10 %) به مأخذ ارزش معاملاتی ملک مورد انت…

ماده 78
ماده 78 – در مورد واگذاری هریک از حقوق مذکور در ماده ‌( 52 ) این قانون از طرف مالک عین غیر از مواردی که ضمن مواد ( 53 ) تا ( 77 ) این قانون ذکر شده است ‌دریافتی مالک به نرخ­های مذکور در ماده ‌ ( 59 ) مأخذ محاسبه مالیات قرار خواهد گرفت.

ماده 79
ماده 79 – حذف شد. [1]
1. به موجب ماده ( 11 ) قانون اصلاح موادی از قانون مالیات­های مستقیم، مصوب 7/ 2/ 1371، متن ماده ( 79 ) قانون حذف شد.

ماده 80
ماده 80 – مودیان موضوع این فصل مکلف­اند اظهارنامه مالیاتی خود را روی نمونه‌ای که از طرف ‌سازمان امور مالیاتی کشور تهیه و در دسترس ‌آنها قرار می­گیرد تنظیم و در مورد حق واگذاری محل و نیز مودیان موضوع ماده ‌( 74 ) این قانون تا سی روز پس از انجام معامله و در سایر موارد تا‌ آخر تیرماه سال بعد به انضمام مدارک مربوط به اداره امور مالیاتی محل وقوع ملک تسلیم و مالیات متعلق را…